خدا و فرشتگان و مورچه و ماهی های دریا بر معلم صدیق درود می فرستد .

از امیر المومنین (ع) در کتاب غرر الحکم و در الکلم  آمده است ، (( که ایشان می فرمایند : علم مانع از ضرر رساندن آفات مختلف می شود . در جای دیگر می فرمایند : علم چراغ و راهنمای عقل است . بدین معنا که در واقع عقل زمانی می تواند انسان را رهبری کند که از آگاهی برخوردار باشد . پیامبر (ص) فرمود : محققاً خداوند و فرشتگانش و حتی مورچه در لانه اش و ماهی در دریا بر معلم انسان ها که درس خیر و نیکی و اصلاح به آن ها می آموزند درود می فرستند .

و باز در حدیث آمده است که برای معلم تمام اهل زمین و آسمان طلب استغفار می نمایند که حقیقتاً مقام والا و ارزش فوق العاده ای برای معلمان محسوب می شود و این که چه ارتباطی بین تعلیم و تربیت و تکریم خداوند و فرشتگان و مورد استغفار قرار گرفتن موجودات هست قابل تامل است .

دو آداب برای معلم ٬ استاد بزرگ اخلاق و فقید عالی قدر شهید ثانی (قدس سره) در کتاب خود تعلیم و تربیت 20 آداب برای معلم در ارتباطی که با خود دارد و 30 آداب برای او در برخورد و ارتباط با شاگردانش مطرح کرده است . از میان این آداب به دو نمونه اشاره می کنیم .

ادب اول : اگر از معلم سوالی شد که پاسخ آن را نمی داند و یا در خلال تدریس به نقطه ای رسید که آن را نمی دانست باید بدون هیچ واهمه و ظاهرسازی بگوید ٬‌نمی دانم یا بگوید به حقیقت این نرسیده ام یا بگوید این مطلب بماند تا دقت بیشتری در آن بکنم و از گفتن این گونه پاسخ هیچ خودداری نکند که این خود از علم عالم است که وقتی چیزی را نمی داند بگوید نمی دانم و خدا داناتر است .

ادب دوم : آن است که اگر بر حسب اتفاق و تصادف تقریری کرد و یا پاسخی داد که به نظرش درست بود و بعد متوجه شد که درست نبوده ٬‌ فوراً خطای خود را اعلام کند و از گفتن خطای خود خجالت نکشد و نفس اماره اش او را وادار نکند که اعلام خطای خود را به تاخیر اندازد یا موقعی باشد که مجلس خالی از اغیار باشد . این از نیرنگ های نفس و حیله های ابلیس لعین است تا تو را به خطرهای بسیاری بیندازد . از جمله خطرها٬‌ آن که با تاخیر در جواب این سخن نادرست در دل دانش آموزان می نشیند و جایگزین کردن و رفع آن مشکل تر خواهد بود . و دیگر از خطرها آن که بیان حق را با آن که مورد نیاز بوده به تاخیر انداخته است .

معلم نمونه از دیدگاه ملامحسن فیض کاشانی

غلامحسن فیض کاشانی (ره) در خصوص معلم نمونه معتقد است که :

1- معلم نسبت به دانش آموزان مهربان باشد و آن ها را به منزله فرزندان خود بداند .

2- به صاحب شرح صلوات الله علیه اقتدا کند (پیغمبر)

3- چیزی از نصحیت دانش آموزان فروگذار نکند . او را آگاه کند که مقصود از علم تقرب و نزدیکی به خداست و غیر از ریاست و مباهات و فخر بر همگان است و این را تا حد امکان در ذهن او جای دهد .

4- دانش آموز را از اخلاق بد منع کند . به طریق صحبت و نه به طریق ملامت به طریق کنایه نه به طریق تصریح ٬‌ زیرا تصریح ٬‌پرده هیبت را بدرد و باعث جرات بر انجام خلاف می شود و او را بر اصرار آن حریص نماید .

5- آن کس که متکفل بعضی از علوم است نباید علومی را که در آن ها دست ندارد در ذهن دانش آموزان زشت به شمار آرد .

6- در تدریس به اندازه فهم دانش آموز اکتفا کند و آن چه را که عقلش به آن نمی رسد به او نیاموزد که او را گریزان می شود یا عقلش را پریشان نماید . پیامبرد فرمود : ما پیغمبران ماموریم که با مردم به اندازه مرتبه و مقام آن ها رفتار کنیم و بر اندازه عقل آن ها با آن ها سخن گوییم .

7- باید معلم به علمش عمل کند و گفتارش را به رفتارش تکذیب ننماید .

˜—خدا باشد نگهدارت معلم˜—

معلم ای گرامی تر ز جانم

ز توصیفت بود قاصر زبانم

چو از بودن به جز خدمت نخواهی

نگهدارت خدای مهربانم

جهان و سرنوشت مردمانش

معاش و مسلک پیر و جوانش

معلم در کلاس درس سازد

ز دیدی که نهد بر دیدگانش

به مناسبت میزبانی جلسات استانی

شهرستان های استان تهران